آشنایی با فراماسون، بخش نوزدهم، تاسیس لژ بزرگ ایران (20 بهمن)
تاسیس لژ بزرگ ایران
دهۀ سی را باید پر رونق ترین دورۀ تاریخ فراماسونری در ایران به حساب آورد . در این دوره علاوه بر تشکیل لژهای متعدد وابسته به شاخه های سه گانه فراماسونری جهانی ، گراند لژهای محلی نیز در ایران تشکیل شد . تشکیل گراند لژهای محلی در یک ناحیه به معنای آن است که کلیه شعبه های زیر مجموعۀ فراماسونری در آن ناحیه به طور مستقیم زیر نظر سازمان متبوعه قرار دارند . تا پیش از تشکیل گراند لژهای محلی در ایران ، کلیه شعب لژهای ماسونی ایرانی زیر نظر گراند لژهای محلی مستقر در قاهره(المحفل الاکبر المثالی وابسته به گراند لژهای اوریان فرانسه) و یا بصره(فیحا وابسته به لژ بزرگ اسکاتلند) فعالیت می کردند .
با انحلال لژ همایون ، اولین حرکت در جهت تحکیم پایه های فراماسونری در ایران با تلاش برای استقلال لژ مولوی از لژ بزرگ محلی قاهره و ارتباط مستقیم آن با گراند اوریان فرانسه آغاز شد و همچنان که می دانیم پس از بروز کشمکش هایی که به مناسبات سازمان های جهانی فراماسونری با یکدیگر(گراند اوریان اسکاتلند) باز می گشت ، در سال 1335 به تاسیس لژ مولوی زیر نظر لژ بزرگ ملی فرانسه (ناسیونال دو فرانس) منجر گردید . با تشکیل گراند لژ محلی وابسته به گراند لژ متحده آلمان در سال 1338 و استقلال آن از لژ مزبور در سال 1339 ؛ در میان ماسونهای داخلی فکر تشکیل یک لژ بزرگ مستقل در ایران به طور جدی مطرح و به دهۀ چهل کشیده شد . به طوری که مهندس سید جعفر شریف امامی استاد اعظم لژ بزرگ ایران ، در خاطرات خود هدف نهایی اش را از ورود به تشکیلات فراماسونری به عهده گرفتن (احتمالاً از جانب شاه) مسئولیت تشکیل لژ بزرگ ایران عنوان می کند .
بروز رقابت های بین المللی میان قدرت های بزرگ گردانندۀ فراماسونری ، ایدۀ تشکیل لژ بزرگ ایران و استقلال «فراماسون های ایران از لژهای بزرگ ممالک دیگر » را سرعت بخشید . چنان که مسئله اصلی فراماسونری ایران در تمامی سال های دهۀ چهل به خصوص از سال 1343 تا 1348 استقلال از لژهای بزرگ کشورهای دیگر و تشکیل لژ بزرگ ایران بود .
تشکیل لژ بزرگ علاوه بر آن که می توانست تشکیلات فراماسونری ایران را تا سطح یک سازمان جهانی ارتقا دهد ، به تمرکز تشکیلات و فعالیت های ماسونی در ایران نیز منجر گردید . این که تمرکز تشکیلات فراماسونری در ایران از دید هیئت حاکمه چه فوایدی داشت ، موضوعی است که باید در چارچوب روابط و مناسبات حکومت ایران با پشتیبانان و گردانندگان پشت پرده ماسونی مورد توجه قرار گیرد . هر چه بود فراماسونری در ایران به آسانی تن به این ادغام تشکیلاتی و تمرکز سازمانی نداد . مقاومت ها به طور مشخص از دو ناحیه صورت می گرفت ؛ اول از ناحیه گردانندگان سازمان های بزرگ جهانی فراماسونری و دوم از ناحیه گردانندگان اصلی گراند لژهای محلی . مقاومت نوع اول ریشه در منازعات قدرت های بزرگ غربی(انگلستان و آمریکا) داشت و سرانجام نیز از طریق مذاکرات در سطوح سیاسی از میان برداشته شد . اما ، مقاومت نوع دوم ، عمدتاً بر سر این بود که هر گروه می خواست سهم بیشتری در سازماندهی تشکیلات جدید داشته باشد . مثلا برای سرپرستی لژ بزرگ ، اول کسانی همچون سعید مالک ، محمود هومن و ایزاک فری مطرح بودند . اما ، انتخاب شریف امامی به عنوان چهره ای فاقد سابقۀ لازم در فراماسونری که حتی درجات عالی خود را نیز نه از طریق سیر بلکه از طرق غیر عادی دریافت داشته بود ، با طبع ماسون های سالخورده ایرانی سازگاری چندانی نداشت . به همین جهت است که می بینیم علاوه بر مقاومت هایی که از سوی گردانندگان گراند لژهای محلی ظاهر شد و به امر شاه فیصله یافت ؛ فراماسونری نامنظم ایرانی که در سال 1339 از لژهای بزرگ متحده آلمانی استقلال پیدا کرده بود ، هرگز زیر بار قیادت لژ بزرگ ایران به استاد اعظمی شریف امامی نرفت.
لژ بزرگ ایران با شرکت 27 لژ فعال کشور ، مرکب از 10 لژ فرانسوی ، 14 لژ انگلیسی و 3 لژ آلمانی تشکیل شد . اسامی لژهای بیست و هفتگانه فوق به ترتیب شمارۀ ثبت در دفتر لژ بزرگ ایران به شرح زیر است :
1 ـ روشنایی
2 ـ مولوی
3 ـ تهران
4 ـ کوروش
5 ـ خیام
6 ـ سعدی
7 ـ فروغی
8 ـ حافظ
9 ـ ستارۀ سحر
10 ـ شمس تبریزی
11 ـ ناهید
12 ـ ابن سینا
13 ـ مزدا
14 ـ لافرانس
15 ـ کسری
16 ـ اصفهان
17 ـ آریا
18 ـ خوزستان
19 ـ اهواز
20 ـ کیوان
21 ـ ژاندارک
22 ـ نور
23 ـ شیراز
24 ـ داریوش
25 ـ کرمان
26 ـ فارابی
27 ـ مشعل 
لژهای زیر در فاصلۀ سال 1348 تا 1357 ، یعنی پس از تشکیل لژ بزرگ ایران به استاد اعظمی شریف امامی تاسیس
شده و در دفتر لژ بزرگ به ثبت رسیدند :
28 ـ میترا
29 ـ کاوه
30 ـ جمشید جم
31 ـ دانش
32 ـ خورشید
33 ـ هاتف
34 ـ هخامنش
35 ـ طوس
36 ـ پرسپولیس
37 ـ پاسارگاد
38 ـ طبرستان
39 ـ امیرکبیر
40 ـ هوپ
41 ـ صائب
42 ـ رازی
43 ـ گوته
علاوه بر لژهای ذکر شده ، در لابلای اسناد موجود از لژ نور ایران (عطار ) نیز نام برده شده است . لژ مذکور در پاریس افتتاح گردید و فعالیت آن تا امروز همچنان ادامه یافته است .
پس از تشکیل لژ بزرگ و تمرکز سازمان فراماسونری ، لژهای فراماسونری در ایران به سرعت رو به توسعه نهاد و زیر نظر دو سازمان لژ بزرگ ایران و شورای عالی قرار گرفت که به ترتیب بر امور مربوط به سطوح پایه و عالی فراماسونری نظارت می کردند .
ادامه دارد
لطفا بدون ذکر منبع (سایت انجمن کادح ) از این مطالب استفاده نکنید.
لژ شیراز (1) | لژ نور (1) | لژ ژاندارک (1) | لژ کیوان (1) | لژ خوزستان (1) | لژ اهواز (1) | لژ بزرگ ایران (2) | لژ اصفهان (1) | لژ کسری (1) | لژ لافرانس (1) | لژ مزدا (1) | لژ ابن سینا (1) | لژ ناهید (1) | لژ شمس تبریزی (1) | لژ ستاره سحر (2) | لژ فروغی (1) | لژ حافظ (1) | لژ خیام (1) | لژ آرای (1) | المحفل الاکبر المثالی (1) | لژ مولوی (3) | لژ سعدی (1) | لژ کوروش (1) | لژ تهران (1) | فراماسون (11)
