apmkadeh.com

آشنایی با وهابیت ـ بخش اول (19 آذر)

تاریخچه‌ وهابیت و شرح حال محمد بن عبدالوهاب

«وهابیان» پیروانِ محمد بن‌ عبدالوهاب بن سلیمان تمیمی نجدی(1115ـ1206هـ)هستند. او پیرو مکتب ابن‌تیمیه و شاگرد ابن تیمیه یعنی ابن‌قیم الجوزی بود که عقاید جدیدی را در جزیره العرب بنیاد نهاد.

نام این فرقه از نام پدر او عبدالوهاب گرفته شده و لقب وهابی را دشمنان این فرقه به آنان داده‌اند و صحیح این است که ایشان را «محمدیه» در نسبت به شیخ محمّد عبدالوهاب، پیشوای این فرقه بنامیم.

محمد بن عبدالوهاب در شهر عینیه از بلاد نجد تولد یافت.

پدرش در آن شهر، قاضی بود و از کودکی به مطالعه‌ی کتب تفسیر، حدیث و عقاید می‌پرداخت.

فقه حنبلی را نزد پدر خود که از علمای حنابله بود، آموخت. محمّد در سفری که به حج بیت‌الله الحرام رفته بود، پس از انجام مناسک به مدینه رفت و در آن جا، استغاثه و استعانت مردم را از پیغمبر^(ص) در پیش قبر او انکار کرد و گفت:

«این عمل، خلاف توحید است و استعانت و حاجت‌خواستن فقط باید از خداوند باشد.»

سپس به نجد بازگشت و از آن جا به بصره و شام رفت و به مطالعه‌ی کتب ابن‌تیمیه و ابن‌قیم پرداخت.

اساتید محمد بن عبدالوهاب

1.ابن‌تیمیه ؛ ابوالعباس احمد بن عبدالحلیم حرّانی

وی از بزرگترین علمای حنبلیِ قرن هفتم و هشتم هجری بود و چون عقایدش، مخالف افکارعلمای معاصرش بود، تکفیر شد و به زندان افتاد. عاقبت از جور مغولانِ مهاجم، از شام به قاهره گریخت. ولی در سال 712 به دمشق برگشت و به سال 728 در قلعه دمشق در گذشت.

ابن‌تیمیه با وجود این که خود و پدرش از علمای حنبلی به شمار می‌رفتند، مقید به مذهب فقهی احمد بن حنبل نبود و در مسایل کلامیِ توحید، غلو می‌کرد.

سرانجام ابن‌تیمیه در زندان دمشق درگذشت.

2.شمس الدین ابوعبدالله محمد معروف به ابن قیم الجوزی(691ـ751هـ)

 شاگرد ابن‌تیمیه بود و مانند استاد خود، از آراء و افکار مذکور دفاع می‌کرد و به اتهام بدعت‌گذاری در اسلام به زندان افتاد.

سفر محمد بن عبدالوهاب به ایران

محمد بن عبدالوهاب در مسافرت‌های خود ظاهراً به ایران نیز سفر کرده است.

قدیمی‌ترین کتابی که در مورد مسافرت وی به ایران سخن رفته، کتاب «تحفه العالم» تالیف سیدعبداللطیف تستری(شوشتری) است. ا

ین کتاب در سال 1216 در حدود ده سال پس از وفات محمد بن عبدالوهاب مصادف با حمله وهابیان به کربلا و نجف تالیف یافته است و در آن ، سفر او را به ایران و اصفهان ذکر شده است.

شرح حال عبدالوهاب از ناسخ التواریخ

میرزا محمدتقی‌خان سپهر نویسنده «ناسخ التواریخ» در مجلّد مربوط به قاجاریه در شرح حال محمد بن عبدالوهاب چنین گفته است:«وی از عرب بادیه بود و به بصره سفر کرد و در نزد یکی از علمای آن شهر که نامش شیخ محمد مجموعی بود، علم دین آموخت و از آن جا به ایران آمد و در اصفهان متوقف شد و در نزد علمای آن دیار به تحصیل علم و ادب و فقه پرداخت.

شیخ محمّد در[از] شهر عینیه رانده شد و در سال 1106 به درعیه از نواحی معروف نجد رهسپار گردید.

تصویر عبدالعزیز پسر محمد بن سعود 

امیر درعیه که محمد بن سعود نام داشت، مقدم او را گرامی شمرد و سخنان وی را به مصلحت مقام خود دانست و به شیخ محمد وعده مساعدت و یاری در اشاعه عقایدش داد. شیخ محمد درعیه را موطن خویش قرار داد و به مردم آن سامان، تفسیر قرآن بیاموخت و با اصول مذهب خود آشنا ساخت. چون عدّه ای به مذهب وی گرویدند، آنان را علیه مردم نجد فرمان جهاد داد و ایشان به یاری محمد بن سعود بر نجد و قبایل ساکن در آن حدود غلبه کردند و شهر ریاض را فتح کردند و از آن به بعد آل سعود آنجا را پایتخت خود قرار دادند.

شیخ محمّد اداره امور مردم را به عهده عبدالعزیز پسر محمد بن سعود واگذار کرد و خود به عبادت و تدریس پرداخت، تا در سال 1206 رخت از جهان بربست.»

اصول اعتقادی وهابیان

محمدجواد مغنیه در کتاب «هذه هی الوهابیه» طبع بیروت، با استناد به کتب محمد بن عبدالوهاب و آثار دیگر «وهابیان» می‌نویسد:

«به نظر وهابی‌ها هیچ انسانی نه موحّد است و نه مسلمان، مگر این که امور معینی را ترک نماید که از جمله آنها، این چند مورد است:

1- به وسیله هیچ یک از انبیاء و اولیای خدا به خداوند تعالی توسل نجوید و هرگاه چنین کند و بگوید: ای خدا توسط پیامبرت محمد^(ص)به تو متوسل هستم که من را مشمول رحمت خود قرار دهی، چنین کسی به راه مشرکان رفته و عقیده‌اش شرک است.

2- به قصد زیارت به قبر پیغمبر^(ص) نزدیک نشود و بر آن دست نگذارد و در آن جا دعا نخواند و نماز نگذارد و بر آن بنا و مسجد نسازد و برای آن نذر نکند.

3- از پیغمبر^(ص) طلب شفاعت نکند، اگر چه خداوند حق شفاعت را به پیغمبر^(ص) اسلام عطا کرده است، ولیکن از طلب آن نهی فرموده است. بر مسلمان جایز است که بگوید: یا الله شفّع لی محمداً یعنی محمّد^(ص)را شفیع من قرار ده. ولی روا نیست که بگوید: یا محمد اشفع لی عندالله یعنی ای محمد^(ص)نزد خدا برای من شفاعت کن!!! کسی که از پیامبر طلب شفاعت کند، مانند این است که از بتان شفاعت خواسته باشد.

4- باید هرگز به پیغمبر سوگند نخورد و او را منادا و «یا محمد» نکند و آن حضرت را با لفظ «سیدنا» توصیف نکند و الفاظی از قبیلِ بحق محمد، یا محمد، سیدنا محمد^(ص) و ... بر زبان جاری نسازد.

5- نذر برای غیر خدا، پناه بردن و استغاثه به غیر خداوند، شرک است.

6- زیارت قبور، ساختن گنبد و بنا بر آنها، تزیین قبور، سنگ و کتیبه نهادن بر آنها و چراغ و شمع گذاشتن بر آنها، شرک است.

7- همه‌ی مسلمانان معتقدند که هر کس شهادتین گوید، مسلمان محسوب می‌شود و خون و مالش محفوظ است. امّا «وهابیه» گویند: قول بدون عمل، ارزش و اعتباری ندارد و بنابراین هر کس شهادتین را بخواند، ولی از مردگان استعانت بطلبد، چنین کسی، کافر و مشرک خواهد بود و خون و مال او حلال می باشد.

8- «وهابیان» به پیروی از ابن‌تیمیه به ظاهر آیات و اخبار عمل می کنند و قایل به تأویل و توجیه نیستند و به استناد ظاهر پاره ای از احادیث و آیات، برای باری تعالی اثبات جهت می‌کنند و او را مانند «مجسمه» دارای اعضا و جوارح می‌دانند. آنان نخستین پیغمبر را نوح و خاتم ایشان را حضرت محمدبن عبدالله^(ص)دانند.

9- در سرزمین ایشان، زیارت قبور وجود ندارد و تمام قبرها با خاک یکسان است و روضه منوره پیغمبر^(ص) را که تا به حال باقی می‌باشد طوری قرار داده‌اند که کسی نمی‌تواند بدان نزدیک شود و قبر مطهر ابداً دیده نمی‌شود.

مذهب وهابی اکنون در عربستان سعودی، مذهب رسمی است و فتاوی علمای آن مذهب، از طرف دولت اجرا می شود.

«وهابیان» در فروع مذهب، تابع امام احمد حنبل هستند و بر هیچ یک از پیروان مذاهب اربعه مثل: حنفی، شافعی، حنبلی و مالکی ایراد نمی‌گیرند، ولی پیروان دیگر مذاهب را از قبیل شیعه، زیدیه و ... را مورد طعن قرار داده و ایشان را کافر می‌دانند.»

تخریب قبور اهل بیت

«وهابیه» در سال 1216 هجری قمری بعد از خراب‌کردن قبور بقیع، به کربلا و نجف حمله کردند و حرم حضرت امام حسین^(ع) را غارت نمودند و قریب چهار هزار تن از مردم شیعه آن شهر را کشتند. ایشان بر آن بودند که گنبد رسولخدا^(ص)را نیز خراب کنند و با خاک یکسان نمایند، ولی از بیم اعتراض دیگر مسلمانان، از این کار خودداری کردند.(فردی از ایشان برای تخریب قبر پیامبر ^(ص) اقدام کرد، ولی با اصابت صاعقه‌ای به هلاکت رسید.)

گویند که محمد بن عبدالوهاب بر سر قبر رسولخدا^(ص) می‌رفت و با عصای چماق‌گونه‌ی خود بر قبر آن حضرت می‌کوفت و می‌گفت: «یا محمد، قُم ان کنت حیّا یعنی ای محمد^(ص) اگر زنده ای، برخیز» و با این عمل می‌خواست به پیروان خود نشان دهد که پیغمبر^(ص) زنده نیست و نباید از او حاجت خواست.

در سال1386 پس از فتاوای عبدالله بن جبرین- یکی از مفتیان وهابی- مبنی بر لزوم تخریب قبور ایمه شیعه و در رأس آن قبر امام حسین^(ع) در کربلا که از نظر او مصداق بارز کفر شیعیان(رافضیان) می‌باشد، قبور و حرم او برخی دیگر از مفتیان وهابی مامین عسگرین در سامرا در دو مرحله بمب‌گذاری و به کلی ویران گردید. هم اکنون این قبور مطهر، پس از گذشت چند سال، با حمایت دولت عراق شروع به بازسازی گردیده است.

وهابیان از سال 1216 و دست زدن به تخریب بقیع و حمله به کربلا اماکن زیر را نیز تخریب کردند :

تصویری از جنة البقیع  ( قبرستان بقیع ) در مدینه قبل از تخریب

تخریب حرم مطهر امامین عسگریین در سامرا

تخریب حرم امام حسین ^(ع)

تخریب حرم همسران پیامبر

تخریب حرم عبدالله پدر پیامبر

تخریب حرم ابراهیم پسر پیامبر که در زمان رسول خدا ساخته  و خود رسول خدا با دستان خودشان آن را تعمیر نمودند و عثمان بن مظعون

تخریب حرم دختران رسول خدا

تخریب حرم اجداد پیامبر عبدمناف و هاشم و عبدالمطلب

تخریب حرم ابوطالب یار باوفای پیامبر و فاطمه بنت اسد که پیامبر شخصاً آن را ساخته بودو زیارت گاه قرار داد

تخریب حرم اصحاب رسول خدا همچون مانند جابر بن عبدالله و مقداد و اسامه و سعد بن معاذ و بیست نفر دیگر از صحابه ایشان

تخریب حرم مادر پیامبر

تخریب حرم ام البنین

تخریب حرم آمنه بنت وهب و مادر پیامبر اکرم ^(س)

تخریب مسجد جواثا اولین مسجدی که بعد از مسجد النبی در آن نماز جمعه برگزار شد.

تخریب مسجد رد الشمس؛ همان مسجدی است که در آن خورشید به دستور پیامبر^(ص) و به اذن خدا به وسط آسمان آمد تا حضرت علی^(ع) نماز عصرش را در زمان فضیلتش به جا  آورد.

تخریب مسجد سلمان

تخریب مسجد الرایة (پرچم) ؛ مکانی در کوه ذباب بود که پیامبر خدا ^(ص)از آنجا بر کندن خندق نظارت می کردند

تخریب مسجد حضرت عباس بن علی ^(ع) در روستای مطیرفی در احساء

تخریب مسجد عتبان بن ملک که مصلای رسول خدا ^(ص) بود

تخریب حرم مطهر شهدای احد و حمزه سیدالشهدا^(ع) عمو و برادر رضایی پیامبر^(ص)

تخریب حرم شهدای حره که دو سال بعد از واقعه کربلا و حمله ی یزید به مدینه در دفاع از مدینه الرسول به دست سپاه انبوه شام به شهادت رسیدند و بعد از شهادت آنان؛ به مدینه حمله کردند و موجب شد تا هزاران تن از مردم مدینه در خون خود غلط بزنند.

تخریب نشانه ورود و خروج فاطمه بنت اسد مادر امیرالمؤمنین پس از تولد آن حضرت از کعبه

تخریب مقبره حضرت یسع ^(ع) از پیامبران الهی در روستای اوجام در فطیف

تخریب قبور شهدای بدر که بنای یادبود آن به دست شخص رسول خدا ساخته شده بود.

تخریب مصلای رسول خدا ^(ص) در کنار کعبه

تخریب خانه حضرت خدیجه ^(س) که جایگاه نزول وحی و محل تولد حضرت زهرا ^(س) و محل ازدواج رسول خدا ^(ص) و محل رحلت حضرت خدیجه ^(س) و محل زندگی پیامبر^(ص) تا روز هجرت بود.

تخریب خانه ی حضرت زهرا ^(س)  در مکه

تخریب خانه حضرت علی ^(ع) وحضرت زهرا ^(س)درمدینه که محل حضور مکرر حضرت رسول خدا ^(س) و محل ولادت امام حسن^(ع) وامام حسین ^(ع). همچنین محل نزول آیه ی تطهیر  و حدیث کساء 

تخریب خانه امام سجاد ^(ع)

تخریب خانه امام صادق ^(ع)

تخریب خانه حمزه ^(ع)

تخریب خانه ی تولد حضرت رسول خدا^(ص) در پشت کوه صفا

تخریب خانه ام هانی محل شروع معراج پیامبر ^(ص)

تخریب خانه ابوایوب انصاری اولین اقامتگاه پیامبر ^(ص)در مدینه

تخریب بیت الاحزان و گنبد بالای آن؛ بیت الاحزان خانه ای است که حضرت زهرا ^(س) در آنجا به سوگ پدرش می گریست.

تخریب بارگاه های متعدد در قبرستان بقیع

تخریب خانه ام المؤمنین حضرت خدیجه بنت خویلد در مکه مکرمه

تخریب مقبره ی حضرت خدیجه ^(س)

      

            مقبره حضرت خدیجه ( واقع در مکه مکرمه ) قبل از تخریب                مقبره حضرت خدیجه ( واقع در مکه مکرمه ) پس از تخریب

تخریب جایگاه شق القمر

تخریب جایگاه عهد نامه مشهور رسول خدا ^(ص) با مشرکان که آن عهدنامه توسط موریانه خورده شد به جز بسم الله

تخریب محله و کوچه ی بنی هاشم

تخریب شعب ابی طالب

تخریب جایگاه نفس الزکیه در مکه مکرمه

تخریب جاده ای که غار حراء را به مسجد الحرام وصل می کرد

تخریب حرم حلیمه دایه ی پیامبر ^(ص)

تخریب حرم ابوذر در ربذه

تخریب قبرستان المعلی در مکه مکرمه که بارگاه و مقبره برخی از اهل بیت علهیم السلام و یاران پیامبر در آن قرار دارد.

تخریب حرم حضرت حوا ^(س)

تخریب جاده غار ثور

و صدها آثار دیگر اسلامی

وهابیان در سایر نقاط جهان

- با تبلیغات متعدد، عقاید «وهابیان» در افریقا و هند رواج فراوان یافته است. چنان که در زنگبار بسیاری از مسلمانان به این مذهب گراییده‌اند.

- در هندوستان پیشوای این فرقه سیداحمدخان(1817ـ1898م) ملقب به Sir بود که در سال 1822 میلادی در سفر حج خود مذهب وهابی را پذیرفت و در پنجاب به دعوت پرداخت و دولتی شبیه به حکومت «وهابیان» به وجود آورد و کارش بالا گرفت، به حدی که شمال هند را تهدید می‌کرد. وی به علما و واعظان دین در آن نواحی حمله می‌برد و به هر کس که مذهب او را نمی‌پذیرفت، اعلان جهاد می داد و هند را «دارالکفر» می‌نامید. سرانجام امپراطوری انگلیس برای رفع اغتشاش توانست، سید احمدخان را به جای خود بنشاند.

- در الجزایر امام سنّوسی برای حج به مکّه رفت و دعوت «وهابیه» را شنید و آن را پذیرفت و پس از بازگشت به موطن خود در انتشار آن کوشید.

- در یمن شخصی به نام امام شوکانی(درگذشته در 1250هـ) برخاست و آن عقاید را در آنجا رواج داد.

- شیخ محمد عبده در مصر به دو نکته که اساس مذهب «وهابیه» را تشکیل می‌داد، توجه کرد که یکی مبارزه با بدعت‌هاست و دیگری بازبودن باب اجتهاد. وی را در این راه، شاگرد و دوست صدیقش، سید محمد رشید رضا صاحب مجله‌ المنار یاری می‌کرد.

عقاید «وهابیان» در افکار و آثار شیخ محمود شکری آلوسی نیز تاثیر کرد.

هم اکنون پیروان وهابیان که نام سلفی یا تکفیری‌ها را برای خود برگزیده‌اند ، در عراق به شدت به اعمال ضد شیعی دست زده و کشتار وسیعی را در عراق هدایت می‌کنند.

حزب القاعده یکی از شاهکارهای وهابیان است که اکثر اعمال تروریستی در جهان توسط این حزب صورت می‌پذیرد. به گفته شیخ بن جبرین-یکی از مفتیان وهابی- اسامه بن لادن یکی از سرکرده‌های این حزب، فقیه مجتهد و مرد خداست!!!

آثار محمد بن عبد الوهاب

آثار محمد بن عبدالوهاب، کتاب التوحید، کشف الشبهات، تفسیر الشهاده لا اله الا الله ، فضل الاسلام ، نصیحت المسلمین و مفید المستفید است.

منابع

1- کشف الارتیاب فی اتباع محمد بن عبدالوهاب.

2- فرق اسلامی ، محمد جواد مشکور.

3- سایت شیخ عبدالله بن جبرین.

4- Shorter Encyclopedia of Islam, p. 618-621, Waggabiyya

5- سایت پاسخگو

لطفا بدون ذکر منبع از این مطالب استفاده نکنید.