حاج شیخ جعفر شوشتری : سه شنبه : 19 بهمن 1389

 حاج شیخ جعفر شوشتری

حاج شیخ جعفر شوشتری(1230 ـ 1303ق)

شرح احوال
در سال 1230 هـ . ق در شهر شوشتر متولد شد . در سنه 1303 هـ . ق رحلت کرد . عمر آن مرحوم را هفتاد و سه سال بیان می کنند .
حاج شیخ جعفر شوشتری فرزند ملا حسین یکی از علما و مراجع بزرگ اواخر قرن سیزدهم هجری است .
شوشتری مقدمات علوم فقهی را در زادگاهش به پایان برد و عازم عتبات گردید .
مدتی از محضر شیخ محمد حسن آل یاسین و شیخ اسماعیل کاظمینی استفاده نمود و به ایران مراجعت کرد .
طولی نکشید مجددا به عراق رهسپار شد .
شوشتری چند سالی را در زادگاه خویش در مقام مرجعیت و زعامت شیعیان خوزستان قرار داشت و از اغلب بلاد ایران فضلا از محضرش برخوردار بودند .
نوشته اند عموی ناصرالدین شاه والی خوزستان از معظم له بیمناک بود و دسیسه ها نمود تا آنکه شیخ مرحوم ناگزیر شد به اتفاق خانواده به ناراحتی خوزستان را ترک کند و برای همیشه ساکن نجف گردد .
شوشتری مهارت علمی و استادی خویش را در آثار مهم خود به ثبوت رسانید .
محدث کاظمینی در تکلمه ، محدث نوری در دار السلام و محدث قمی در فواید ، به ذکر محاسن و فضایل اخلاقی و مراتب علمی به خصوص زهد و تقوای او پرداخته و صاحب ترجمه را کراماتی بر شمرده اند .

نقطه عطف زندگی
از خود مرحوم آیت الله شوشتری آورده اند که :
پس از آنکه از تحصیل در حوزۀ نجف فارغ شدم و به وطن خود شوشتر بازگشتم ، دریافتم باید برای آشنا کردن بیشتر مردم با معارف قرآن و اسلام تلاش کنم ، به همین خاطر در گام نخست تصمیم گرفتم روزهای جمعه منبر بروم و با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان ، به خاطر انجام وظیفه به منبر خویش ادامه دادم ، اما شیوه کار این گونه بود که تفسیر صافی را به دست می گرفتم و از روی آن مردم را وعظ و ارشاد می کردم و در آخر منبر هم ، به بیان مشهور که هر غذایی به نمک نیاز دارد و نمک مجلس وعظ و ارشاد هم یادآوری مصیبت های جانسوز امام حسین علیه السلام است ، به ناچار از کتاب روضه الشهداء مقداری مرثیه می خواندم .
ماه محرم را نیز که در پیش بود ، به همین صورت گذراندم ، اما به هیچ وجه توانایی جدایی از کتاب و منبر رفتن بدون کتاب را نداشتم و مردم نیز بدین صورت بهره کافی نمی بردند ، اما به هر حال حدود یک سال به این صورت گذشت .
سال بعد با فرا رسیدن ماه محرم با خود زمزمه کردم که تا چه زمانی باید کتاب در دست گیرم و از روی کتاب مجلس و منبر را اداره کنم و تا کی نتوانم از حفظ منبر بروم ؟ باید چاره ای بیندیشم و خویشتن را از این وضعیت ناگوار نجات بخشم ، اما هر چه در این مورد اندیشیدم راه به جایی نبردم و بر اثر فکر زیاد ، خستگی سراسر وجودم را فرا گرفت و از شدت نگرانی به خواب رفتم .
در عالم رویا دیدم که در سرزمین کربلا هستم ، آن هم درست هنگامی که کاروان امام حسین علیه السلام در آنجا فرود آمده است . به همه جا نگریستم ، چشمم به خیمه ای برافراشته افتاد ، دریافتم که سپاه دشمن در صف های فشرده برگرد خیمه امام حسین علیه السلام نشسته است ، وارد شدم سلام گرمی نثار آن سیمای نورافشان نمودم حضرت مرا در نزدیکی خویش جای داد و به حبیب بن مظاهر فرمود :
« حبیب ! شیخ جعفر میهمان ماست ، باید از میهمان پذیرایی کرد ، درست است که آب در خیمه نیست ، اما آرد و روغن موجود است ، برخیز و برای میهمان ما غذایی آماده کن » .
حبیب بن مظاهر به دستور امام حسین علیه السلام برخاست و پس از لحظاتی چند به خیمه وارد شد و غذایی پیش روی من نهاد .
فراموش نمی کنم که قاشقی هم در ظرف غذا بود .
چند قاشقی از آن غذای بهشتی خورده بودم که از خواب بیدار شدم و دریافتم که از برکت زیارت آن حضرت و عنایت او نکات و لطایف و نکات و ظرافت هایی از آثار خاندان وحی و رسالت بر من الهام شده است که تا آن ساعت بر کسی الهام نگشته و فهم کسی بر آنها از من پیشی نگرفته بود .

وفات
مرحوم سید محمد حسین جزایری در ملحقات تذکرۀ شوشتری می نویسد :
وفات شیخ جعفر شوشتری در کرند ، عصر 28 صفر سنه 1303 هـ.ق اتفاق افتاده است .
محمد بن علی اشرف طالقانی در مقدمه فواید المشاهد می گوید :
( هنگام وفات حضرت شیخ ) ستارگان از شدت مصیبتش بر زمین فرو شدند در سنۀ ثلث و ثلثمایه بعد الف ، چنانچه بر زمین ریخته شده بودند در وقت فقه عماد الاسلام کلینی و بعضی دیگر در سنه ثمان و عشرین و ثلثمایه ، پس از این اتفاق ممکن است در مصیبت فوت ایشان باشد .

محل دفن
نجف اشرف ف ضلع شمالی حرم امیرالمومنین در کنار مزار آیت الله ملا عبدالله مازندرانی(قدس سره)

اساتید
شیخ محمد حسن آل یاسین
شیخ اسماعیل کاظمینی
شیخ مرتضی انصاری(خود شیخ شوشتری در فواید المشاهد ص 25 می فرمایند : مرحوم استاد شیخ مرتضی)
شیخ محمد حسن نجفی(صاحب جواهر)

شاگردان
میرزا محمد همدانی کاظمینی
آخون ملا احمد نراقی
شیخ علی بن رضا کاشف الغطاء
محمد بن علی اشرف طالقانی(گرد آورنده کتاب فواید المشاهد)

آثار
منهج الرشاد
فواید المشاهد
خصایص الحسینیه

جملات قصار

لا اله الا الله :
یک دفعه اقلاً تلقین کن و بگو لا اله الا الله .
(نه) زبانی ، بلکه آن کلمه لا اله الا الله که اگر در قبر گفتی ندا برسد « صدق عبدی»
نه آن لا اله الا الله که اگر در قبر گفتی ندا برسد «کذب لیس من الصادقین» .

 شک به خدا:
اگر العیاذ بالله شک و شبهه در دل کسی بماند هیچ چیزی ثمر نمی کند .
اگر چه در مثل روز عاشورا در رکاب سیدالشهداء علیه السلام هم شهید شود ،(باز هم) داخل نار می شود و معذبست ابداً به آتش جهنم .
ملتفت باشید شک و شبهه در خداوند عالم را از دلها بیرون کنید که هلاک می شوید .

دشمن خدا :
بدانید تا دشمن خدا که محبت خالصۀ دنیا است در دلت هست ،(دلت) پاک نمی شود .
(از) قلبت آن محبت مخصۀ دنیا را اگر دفع کردی تمام شد و راز تو دفع می شود و قلبت به زودی پاک می شود .

امیرالمومنین علیه السلام :
بدان که امیرالمومنین علیه السلام ، امیرالمومنین نشده مگر به واسطه خوف خدا و تاثیر بزرگی و عظمت الهی در قلب آن حضرت .

سیدالشهداء علیه السلام :
چیزی که مایه امنیت است ، سیدالشهداء علیه السلام است .
ولی مردم اشتباه کرده اند ، خیال می کنند که ما با سیدالشهداء علیه السلام دوستی می کنیم . با خدا دشمنی و معصیت می کنیم . زیارت سیدالشهداء علیه السلام ثمر دارد ، گریه و نحو آن برای سیدالشهداء علیه السلام ثمر دارد .
در صورتی که شخص دشمن خدا نباشد ، بعد از آنکه با خدا دشمنی کنی با سیدالشهداء علیه السلام هم دشمنی نه دوست .

گریه بر سیدالشهداء علیه السلام نجاتمان می دهد !
مردم می گویند معصیت خدا را می کنیم و گریه بر سیدالشهداء علیه السلام نجات مان می دهد .
این حرفشان تیر دیگری است  که بر سیدالشهداء علیه السلام می زنند .
که اذیت این بر سیدالشهداء علیه السلام بالاتر است از اذیت تیرهای کفار .
کسی معصیت کند و خیال کند گریه بر سیدالشهداء علیه السلام می کنم (و) نجات می یابم ، نجات ندارد ، بلکه سیدالشهداء علیه السلام از او بیزار است ، بیزار است .

تربت سیدالشهداء علیه السلام :
بهترین خاکها تربت سیدالشهداء علیه السلام است . تا هفتم طبقه زمین نورانیت دارد .
جهتش آن است که یک سجده بر آن از یک نفری شده است که از اول تا انقراض آن چنین سجده نشده است و نخواهد شد .
آن سجده کننده حضرت ابی عبدالله الحسین علیه السلام بود .

اقرار به گناه :
باید اقرار به گناه داشته باشی در نزد پروردگار خودت یعنی میان خودت و خدای تعالی خود را گناه کار بدانی اگر چه اعمال بسیاری هم از تو صادر شده باشد ،غرور نداشته باشی به عمل های خودت ، که ضایع می کنی و ضایع می شوی .

محبت خلص به دنیا  :
یقیناً جاییکه محبت خالصه دنیا باشد ، محبت خدای تعالی در آنجا نیست .
این ترس بزرگ است چون که انسان در وقت مردن با این حال به سلامت نخواهد ماند در طرف ایمانش .
چگونه می شود که شخص در تمام عمرش محبت خالصه به دنیا داشته باشد و در دم آخر دست از آن بردارد ؟
و این بسار مشکل است .
ای بدبخت محبت خالصۀ دنیا در تو اثر تام کرده است و در تمام گوشت و پوست و عروق و عظام تو فرو رفته .
اگر این محبت را الان از خودت دور نکنی بگذاری ، بگذاری تا آن دقیقه آخر که بلکه دست برداری ، نخواهد شد .
بلکه می ترسم این محبت خالصه ات به دنیا طوری کند که تو در آخرین دقیقه عمرت دست از آن بر نداری که سهل است {این محبت} تو را دشمن خداوند عالم کند و تو با عداوت خداوند تعالی از دنیا بروی .

کرام الکاتبین :
روزنامه تان و شب نامه تان این است که آنچه در آنها می کنید ملایکه مامورین کرام الکاتبین برایتان می نویسند .
ملایکه خدا را زحمت ندهید به معصیت کردن ، اذیت نکنید به گناه نمودن .

از جمیع چیزها سیوال می شود :
از جمیع چیزها از شما سوال می کند .
از نماز سوال می شود .
مهیای جواب باشید .
همین طور از جمیع جزییات و کلیات دین سوال می شود
آماده باشید و استعداد برای آنها حاصل کنید .
حاصل کردن استعداد عمل کردن به احکام شرعی الهی .
مهمل نباشید ، عمل کنید ، عمل مشروع نه سر خودی .

استغفار :
ای مردمان ، جانهای شما به گرو عملهای شما است .
فک رهن کنید و از گرو بازشان کنید .
با استغفار کردن خودتان ، استغفار دایم لازم و خوب است .



منابع :
مقتل شوشتری
فواید المشاهد