| قلم چاپ | اندازه فونت |  |
| |||||
آشنایی با فراماسونری ، بخش چهاردهم ، لژ بیداری ایران در شهرستانها : پنجشنبه : 26 آبان 1390 لژ بیداری ایران در شهرستانها هیچ گونه مدرک و سندی در دست نیست که نشان دهد شعب لژ در شهرستانهای ایران نیز تشکیل شده است با وجود این « هانری رنه» آلمانی در سفرنامه خویش درباره فعالیت لژ فراماسونری در مشهد می نویسد : «از سال 1906[1324هـ] در شهر مشهد یک فراموشخانه ای هم در این شهر تاسیس شده که اعضای آن می خواهند در صفوف ملاها شکافی ایجاد نمایند و از قدرت و نفوذ آنها بکاهند . شعار اعضاء آن هم مانند شعار فراموشخانه های اروپایی می باشد که عبارت است از یک مثلث و یک پرگار ولی آنان رابطۀ مستقیمی با فراموشخانه های اروپا ندارند ... » یکصد و شصت و هشت عضو لژ بیداری حال می پردازیم به یکی از مهمترین بحث های لژ بیداری ایران و این که چه کسانی در آن طی پانزده سالی که لژ فعالانه کار می کرد شرکت داشتند . در این باره چهار لیست از اسامی اعضاء لژ وجود دارد که در آن ها یکصد و شصت نفر ایرانی و هفده خارجی مقیم تهران عضو لژ بیداری ایران معرفی شده اند . و بد نیست از مندرجات هر یک از این لیست ها اطلاع حاصل کنیم . 1 ـ نخست از اسامی ژلاتین شده موجود در اسناد حکیم الملک حکیمی یاد می کنیم . در این لیست نام یکصد و بیست و چهار نفر از اعضاء ایرانی و خارجی لژ که از ابتدا وارد آن بودند ، وجود دارد . به نظر می رسد که صاحبان این اسامی در چهار سال اول تشکیل لژ وارد شده باشند . زیرا دیپلم آخرین نفر آنها که میرزا فتح الله سردار منصور بوده و مسیو «برنارد» فرانسوی او را معرفی کرده است در سال 1912(1330هـ) صادر شده . و علاوه بر این در فهرست مزبور نام سی و یک نفر دیگر وجود دارد که در سه لیست دیگر نیست . 2 ـ دومین صورت اسامی ، شامل نام یکصد و پانزده نفر است که در خاتمۀ رسالۀ خطی آئین فراماسونی «ادیب الممالک» متعلق به مرحوم اشراق محضردار ، ضبط شده است . همه اسامی که در این رساله نوشته شده در صورت ژلاتینی حکیم الملک وجود دارد منتهی در برابر اشخاص زیر توضیحاتی داده شده است که شرح آن چنین است : 1 ـ میرزا محمد علیخان قوام الدوله رحلت فرموده 2 ـ میرزا اسماعیل خان ثقه الملک رحلت فرموده 3 ـ حاج میرزا محسن مظفر الملک جامه تهی ساخت 4 ـ نصرت الله خان عمید السلطنه سردار امجد طالش رحلت فرموده 5 ـ میرزا فضل الله خان لواء الملک به رحمت ایزدی پیوست 6 ـ دوست محمد خان معیر الممالک به رحمت ایزدی پیوست 7 ـ دکتر حسین خان کحال به رحمت ایزدی پیوست 8 ـ مسیو یپرم خان در جنگ همدان شهادت یافت جمادی الاول 1330 9 ـ حاج میرزا ابراهیم آقای تبریزی در 23 جمادی الاول 1326 در موقع بمباران مجلس در پارک امین الدوله شهید شد 10 ـ شاهزاده امان اله میرزا ضیاء الدوله در موقع هرج و مرج آذربایجان و استیلای روس خود را مخلوع نمود . 11 ـ محمد تقی خان احتساب الملک استعفا داده است . 12 ـ آقا سید جمال الدین واعظ در بروجرد در مجلس زین العابدین امیر افخم شهادت یافت . 13 ـ دکتر مورل در شعبان 1328 در انزلی رحلت فرمود . 3 ـ سومین صورتی که بدست آمد ، در آرشیو معتمدی نگهداری می شود . در این لیست اسامی شصت وهشت نفر با ژلاتین نوشته شده و گویا از ناظم الدوله دیبا به ایشان رسیده است . اسامی که در این صورت نوشته در سه لیست دیگر نیز هست . 4 ـ چهارمین صورت را علی مشیری محقق و عضو فعلی یکی از لژهای انگلستان در اختیار نویسنده گذارد . در این لیست تعداد کثیری از اعضاء لژ بیداری معرفی شده اند و فقط نام یک نفر (میرزا یوسفخان وصالی متولد 1885 ) (1302هـ) در آن آمده که در سه صورت دیگر نبوده است . اینک اسامی فراماسونهای ایرانی ، مندرج در چهار لیست را به تفکیک عیناً نقل می کنم : الف : ادیب السلطنه ـ میرزا حسن خان امیر اعلم ـ دکتر امیر خان ابوالقاسم خان ـ میرزا سید ابوالفتح خان ـ حاجی ابوالحسن ـ حاجی سید امان اله خان ـ علی خاقان اردشیر جی ادیب الممالک ـ میرزا صادق خان احمد خان ـ حاج میرزا ـ آقا بیک زاده احمد خان ـ میرزا ابراهیم خان ـ میرزا سید امین خلوت ـ حسین قلی خان انتظام السلطنه ـ میرزا سید محمد خان امین الضرب ـ حاج حسین آقا افتخار التجار ـ حاج میرزا علی اعلا الملک ـ میرزا نصر اله خان احتساب الملک ـ محمد تقی خان اقتدار الدوله ـ میرزا عیسی خان افتخار الملک ـ دکتر میرزا علی قلی خان ت : تبریزی میرزا محمد علی خان تقی زاده ـ سید حسن تبریزی ـ حاج میرزا آقا فرشچی تبریزی ـ حاج میرزا ابراهیم آقا تربیت ـ میرزا محمد علی خان ث : ثقت الملک ـ اسماعیل خان ج : جواد خان ـ میرزا موتمون المملاک جمال الدین واعظ ـ آقا سید ح : حکیم الملک ـ ابراهیم خان حسن خان ـ میرزا خ : خان خانها ـ حسین علی خان د : دهخدا ـ میرزا علی اکبر دبیر مخصوص ـ میرزا حسن خان دقت الملک ـ محسن خان دبیر الملک ـ میرزا حسن خان دبیر حضور ذ : ذکاء الملک ـ میرزا محمد علی خان ر : رضوی ـ سید نصراله تقوی رضا یوف آ حاجی میرزا محمد پسر محمد باقر رجبعلی خان ریاضی ـ غلام حسین خان رئیس التجار ـ میرزا غلام رضا رضا خان ـ میرزا منشی وزارت خارجه رشتی ـ دکتر اسماعیل خان[مرزبان] ز : زنجانی ـ حاجی شیخ ابراهیم س : ساعد الوزراء ـ میرزا حسن خان سردار امجد ت نصرت اله خان سیاح ـ میرزا همایون سروش ـ میرزا ابوالقاسم سیاح ـ حاج محمد علی سردار بهادر بختیاری ـ جعفر قلی خان سردار ظفر ـ حاجی خسرو خان سردار اسعد ـ حاجی علی قلی خان سردار منصور ـ میرزا فتح اله خان ش : شکوه الملک ـ حسین خان شاهرخ ـ ارباب کیخسرو شیرازی ـ میرزا قاسم شیخ الملک ـ محمد حسن شعاع السلطنه ـ شاهزاده ملک منصور میرزا ص : صنیع الدوله ـ مرتضی قلی خان صمصام السلطنه نجف قلی خان صدر الممالک صدر العلماء خراسانی ـ آقا میرزا یعقوب ض : ضیاء الملک ـ حسن علی خان ضیاء الدوله ـ امان اله میرزا ضیاء الدوله ـ میرزا علی خان ط : طباطبائی ـ میرزا سید محمد طباطبائی ـ میرزا سید محمد صادق ظ : ظهیر السلطان ـ محمد ماصر خان ظهیر الدوله ـ میرزا علی خان صفا علی شاه ظهیر الاعیان ـ مهدی خان ظل السلطان ـ شاهزاده سلطان مسعود میرزا ع : عز الملک ـ عزت اله خان عمید الحکماء ـ میرزا سید ابراهیم خان علی خان ـ دکتر[پرتو اعظم] عبدالرحیم ـ میرزا عبد اله میرزا ـ عکاس عبدالعظیم ـ حاجی میرزا آقا حسین زاده عمید السلطنه سردار طالش ـ نصرت اله خان غ : غفاری ـ محمد خان ـ کمال الملک ف : فروغی ـ میرزا ابوالحسن فهیم الدوله ـ مصطفی قلی خان پسر مخبر الدوله ق : قوام السلطنه ـ احمد خان قوام الدوله ـ میرزا محمد علی قائم مقام ـ میرزا مهدی خان ک : کتابچی خان ـ پل کتابچی خان ـ ادوارد کلوپ ـ میرزا محمد علی خان کحال ـ دکتر حسین خان ل : لواء الملک ـ میرزا فضل اله خان لقمان الملک ـ دکتر سعید خان لقمان کلیمی ـ دکتر لقاء الملک ـ میرزا عباس خان لسان الملک ـ میرزا اسماعیل خان لقمان الممالک دوم ـ دکتر صالح خان م : معز الملک ـ میرزا ابوالحسن خان منتخب الدوله ـ میرزا رضا خان ممتاز الدوله ـ اسماعیل خان مدحت الممالک ـ عباس قلی خان مشیر الدوله ـ میرزا حسن خان مخبر الدوله ـ مهدی قلی خان معاون الدوله ـ میرزا ابراهیم خان محمود خان [جم] میرزا مساعد السلطنه محمد رضا خان(منشی وزارت خارجه) معتمد التجار ـ میرزا محسن محمود خان ـ دکتر محمد حسین خان ـ میرزا مصباح السلطان ـ حاج میرزا عباس محمود خان ـ میرزا معز السلطنه ـ میرزا محمد علی خان مرتضی قلی خان میرزا یانس ـ یوسف معاضد السلطنه ـ میرزا ابوالحسن خان مستشار الدوله ـ میرزا صادق خان مخبر الدوله ـ حسین قلی خان مشاور الملک ـ میرزا محمود خان مستوفی الممالک ـ میرزا حسین خان معیر الممالک ـ دوست محمد خان مهبد سیاسی ـ میرزا عباس خان مساعد السلطنه مظفر الملک ـ حاج میرزا محسن موید السلطنه ـ حاج میرزا صادق خان ن : نواب ـ حسین قلی خان نواب ـ عباس قلی خان نجم آبادی ـ آقا مرتضی ناظم العلوم ـ محمد تقی خان نصر ـ دکتر ولی اله خان ناظم السلطنه ـ میرزا موسی خان نصر الملک ـ حسین علی خان پسر مخبر الدوله ناصر الملک ـ میرزا ابوالقاسم خان ندیم السلطنه ـ میرزا محمد و : وثوق الدوله وصالی ـ میرزا یوسف خان هـ : هدایت ـ رضا قلی خان هدایت ـ دکتر کریمخان هدایت ـ هدایت قلی خان ی : یمین الملک خارجیان عضو لژ بیداری ایران در لژ بیداری ایران هفده نفر خارجی نیز وجود داشتند که اکثر تبعۀ فرانسه بودند . از تطبیق چهار صورتی که از این لژ بدست آمده اسامی خارجیان عضو لژ بدین شرح استخراج می شود : لاتس ویزیوز متولد 1871 پاتین جولین 1853 نیس آلبرت جیمس 1875 لوند کومبولت اندر 1885 بوتن لکفر ویه کمبیو دکتر مورل ـ پل هنری سکن فراکسیان دکتر الفرد برنارد پرنی دومرنینگ زملین دوبروگ ادامه دارد لطفا بدون ذکر منبع (سایت انجمن کادح ) از این مطالب استفاده نکنید |